Sáng 17/5, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) – Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã tổ chức Đối thoại chính sách: Ổn định thị trường vàng, giữ vững vĩ mô, tạo đà phục hồi trong bối cảnh thế giới bất định” dưới sự bảo trợ truyền thông của Truyền hình Quốc hội Việt Nam.
Tại phiên thảo luận, đại diện VEPR cho biết, kể từ năm 2021, giá vàng thế giới và trong nước có nhiều biến động. Nguyên nhân được cho là do nền kinh tế thế giới đang phải đối mặt với nhiều biến động địa chính trị. Bên cạnh đó, những thông tin lạm phát Mỹ tăng cao ngoài dự đoán đã ảnh hưởng đến diễn biến giá vàng thế giới.
Gần 10 năm qua, giá vàng thế giới đã tăng thêm khoảng 140% và đạt mức cao nhất mọi thời đại là 2.431 USD/ounce (ngày 12/4/2024). Trong nước, 4 tháng đầu năm, giá vàng đã tăng hơn 30%. Đáng chú ý, giá vàng trồi sụt thất thường, điều chỉnh nhiều lần trong một ngày.
Chính phủ đã liên tục chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước thực hiện các giải pháp điều tiết thị trường vàng. Để tăng cung ra thị trường, Ngân hàng Nhà nước đã tiến hành các phiên đấu thầu vàng miếng SJC nhưng mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới cùng “cơn sốt” vàng vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.
Từ cuối năm 2023, giá vàng liên tục lập đỉnh mới. Vàng miếng SJC có lúc đạt đỉnh 85 triệu đồng một lượng vào tháng 4, trước khi vượt 92 triệu đồng vào tháng 5 – mức cao nhất lịch sử. Chênh lệch với giá thế giới cũng neo ở mức cao, có thời điểm tới 20 triệu đồng một lượng. Bình quân 4 tháng, kim loại quý tăng 20,75%.
Theo các chuyên gia VEPR và Think Future, chênh lệch giá này “không hoàn toàn phản ánh cân đối cung – cầu”. Do đó, việc giảm mức chênh này không chỉ dựa vào nhập khẩu vàng ồ ạt để bình ổn.
“Hành động này sẽ lãng phí các nguồn lực dự trữ không cần thiết”, nhóm chuyên gia bình luận.
Bối cảnh này, theo họ, các biện pháp hành chính như thanh tra thị trường, yêu cầu sử dụng hóa đơn điện tử, hay điều tra hành vi thao túng giá… là các biện pháp sẽ “không tốn dự trữ ngoại hối nhưng có thể mang tới hiệu quả cao tức thì”.
Ngoài ra, công cụ tiền tệ, như lãi suất, cũng giúp ngăn các loại bong bóng tài sản, gồm vàng.
Điểm lại lịch sử, theo các chuyên gia có những giai đoạn dài, giá trong nước và thế giới vẫn đồng pha, dù không cần nhập khẩu, hay phá độc quyền mặt hàng này.
Chẳng hạn, giai đoạn 2016-2019, giá ổn định khi giá thế giới tăng nhưng trong nước gần như đi ngang, chênh lệch về 0. Hay giữa năm ngoái, giá trong nước đi ngang trong khi thế giới giao động mạnh, tăng 10% rồi giảm 3%. Thời điểm này tương đối trùng với giai đoạn các ngân hàng tăng mạnh lãi suất tiền đồng để ổn định tỷ giá.
Ngược lại, có giai đoạn nhà chức trách tăng cung vàng, nhưng giá không ổn định. Như 2014-2015, sau khi Nhà nước bán ra 74 tấn vàng, chênh lệch giá khoảng 10%-20% so với thế giới.
Liên quan tới nhập khẩu vàng, chia sẻ trước đây, lãnh đạo một nhà băng lớn, đứng từ góc độ ổn định kinh tế vĩ mô, cũng cho rằng không nên bình ổn bằng cách nới nhập, bởi sẽ ảnh hưởng tới tỷ giá. Theo bà, tỷ giá biến động tác động tới người dân và doanh nghiệp trên diện rộng. USD tăng khiến giá hàng nhập khẩu tăng theo, kéo theo mặt bằng giá và lạm phát đi lên.
“Tại sao phải hy sinh dự trữ ngoại hối để bình ổn giá vàng miếng, trong khi người dân có những lựa chọn đầu tư, tích lũy khác như nữ trang hoặc nhẫn trơn”, bà đặt vấn đề.
Về lâu dài, bà nói thêm, cần tính đến giải pháp dài hạn là xóa bỏ hẳn việc độc quyền vàng miếng.
Tại tọa đàm hôm nay, nhóm chuyên gia VEPR và Think Future cho biết giai đoạn vừa qua lãi suất thấp là môi trường lý tưởng để tạo sóng với bất kỳ tài sản nào. Những tháng đầu năm nay, sóng vàng dễ hình thành khi giá thế giới tăng do bất ổn địa chính trị, trong khi kênh chứng khoán, bất động sản không nóng để hút tiền như 2021-2022.
Ngoài ra, kim loại quý biến động còn bởi tâm lý đám đông. “Sóng càng cao càng dễ hút tiền”, nhóm chuyên gia nhận định, thêm rằng bong bóng tài sản luôn hình thành bởi tâm lý “bầy đàn” như vậy.
tygiausd.org
Mua vào | Bán ra | |
---|---|---|
USD chợ đen |
25,080 -135 | 25,160 -135 |
Giá đô hôm nay |
Mua vào | Bán ra | |
---|---|---|
Vàng SJC | 78,500 | 80,500 |
Vàng nhẫn | 77,300 | 78,600 |
Tỷ giá hôm nay |
||
---|---|---|
Ngoại Tệ | Mua vào | Bán Ra |
USD |
24,4000 | 24,7700 |
AUD |
16,1380 | 16,8250 |
CAD |
17,7670 | 18,5230 |
JPY |
1680 | 1780 |
EUR |
26,6490 | 28,1120 |
CHF |
28,5110 | 29,7240 |
GBP |
31,6110 | 32,9560 |
CNY |
3,4010 | 3,5460 |