Vàng có gì mà dầu, bạc và hàng hóa khác không có? WGC đưa ra câu trả lời bất ngờ 09:45 19/08/2026

(tygiausd) Vàng không chỉ là một loại hàng hóa thông thường.

Theo Jeremy De Pessemier, chiến lược gia phân bổ tài sản tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), vàng sở hữu cấu trúc cung – cầu, khả năng đa dạng hóa danh mục, thanh khoản và sức chống chịu trước các chu kỳ kinh tế khác biệt đáng kể so với phần còn lại của thị trường hàng hóa.

Trong báo cáo Gold: The most effective commodity investment – 2026 edition, WGC cho rằng việc xếp vàng vào nhóm hàng hóa chung có thể khiến nhà đầu tư đánh giá thấp vai trò chiến lược của kim loại quý này trong danh mục dài hạn.

Vàng không nên bị xem đơn thuần là một phần của rổ hàng hóa

Theo Jeremy De Pessemier, nhà đầu tư từ lâu đã nhận ra hàng hóa có thể giúp đa dạng hóa danh mục, hỗ trợ phòng vệ trước lạm phát và làm giảm tác động của các chu kỳ kinh tế.

Tuy nhiên, phần lớn nhà đầu tư tiếp cận nhóm tài sản này thông qua các chỉ số hàng hóa tổng hợp. Những chỉ số này thường phân bổ tỷ trọng dựa trên thanh khoản của thị trường hợp đồng tương lai hoặc sản lượng sản xuất.

Đây chính là điểm khiến vàng bị đánh giá thấp.

Thị trường vàng không chỉ tồn tại trên các sàn giao dịch hợp đồng tương lai. Kim loại quý này còn có thị trường OTC rất sâu, cùng hệ sinh thái ETF và giao dịch vật chất quy mô lớn. Quan trọng hơn, nguồn cung vàng không chỉ đến từ sản lượng khai thác mới mỗi năm.

Một lượng vàng khổng lồ đang tồn tại trên mặt đất có thể được tái chế, bán lại và phân bổ sang những chủ sở hữu mới.

Điều này khiến cấu trúc thị trường vàng khác đáng kể so với nhiều hàng hóa khác.

WGC cho rằng tỷ trọng vàng trong các chỉ số hàng hóa rộng vì vậy có thể không phản ánh đầy đủ độ sâu thị trường, nguồn cung khả dụng cũng như vai trò chiến lược của vàng đối với danh mục đầu tư.

Tiếp cận vàng thông qua chỉ số hàng hóa có thể chưa tối ưu

Một vấn đề khác được WGC nhấn mạnh là chi phí “roll” khi đầu tư vào hàng hóa thông qua hợp đồng tương lai.

Khi hợp đồng tương lai sắp đáo hạn, nhà đầu tư thường phải chuyển sang hợp đồng kỳ hạn mới. Quá trình này có thể phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến lợi nhuận dài hạn.

Trong khi đó, với vàng, nhà đầu tư có thể tiếp cận trực tiếp thông qua vàng vật chất hoặc các sản phẩm đầu tư được hỗ trợ bằng vàng vật chất, qua đó hạn chế vấn đề này.

Đây là lý do WGC cho rằng phân bổ trực tiếp vào vàng có thể mang lại hiệu quả chiến lược tốt hơn so với việc chỉ sở hữu vàng gián tiếp thông qua một rổ hàng hóa.

1. Vàng có khả năng tạo lợi nhuận vượt trội so với nhiều hàng hóa

Lợi thế đầu tiên của vàng là hiệu suất dài hạn.

Theo phân tích của WGC, vàng đã vượt trội không chỉ so với các chỉ số hàng hóa tổng hợp mà còn so với phần lớn các nhóm hàng hóa riêng lẻ trong các giai đoạn 3, 5, 10 và 20 năm.

Điểm đáng chú ý là vàng không chỉ hoạt động tốt trong những thời kỳ thị trường bất ổn.

Kim loại quý này từng tạo ra lợi nhuận dài hạn tích cực trong cả môi trường kinh tế thuận lợi lẫn khó khăn.

Đây là khác biệt quan trọng.

Nhiều hàng hóa phụ thuộc mạnh vào chu kỳ kinh tế. Khi tăng trưởng suy yếu, nhu cầu công nghiệp giảm và giá có thể chịu áp lực. Vàng lại có thêm một nguồn cầu quan trọng từ hoạt động đầu tư và tích trữ tài sản.

Khi bất ổn gia tăng, nhu cầu đầu tư vào vàng có thể tăng lên và bù đắp sự suy yếu của các nhóm nhu cầu khác.

Ngược lại, trong giai đoạn kinh tế tăng trưởng, nhu cầu trang sức và công nghệ có thể hỗ trợ thị trường vàng.

Cấu trúc cầu đa dạng giúp vàng ít phụ thuộc vào một động lực duy nhất.

2. Khả năng đa dạng hóa của vàng là khác biệt

Một trong những lợi thế quan trọng nhất của vàng là khả năng đa dạng hóa danh mục.

WGC cho rằng vàng có mức tương quan thấp hoặc gần như không tương quan với nhiều loại tài sản khác, bao gồm cả các nhóm hàng hóa.

Điều này có nghĩa nhà đầu tư không nhất thiết đạt được đầy đủ lợi ích đa dạng hóa của vàng chỉ bằng cách mua một rổ hàng hóa rộng.

Đặc biệt, mối tương quan giữa vàng và các tài sản khác không cố định mà thay đổi theo từng môi trường kinh tế.

Trong giai đoạn kinh tế tăng trưởng, vàng có thể có tương quan tích cực với cổ phiếu khi thị trường chứng khoán đi lên.

Nhưng khi thị trường chuyển sang trạng thái “risk-off”, mối quan hệ này thường đảo chiều.

Vàng có xu hướng hoạt động tốt hơn khi cổ phiếu chịu áp lực, qua đó đóng vai trò như một lớp bảo vệ trước những cú sốc lớn đối với danh mục.

Đây là điểm mà WGC cho rằng các hàng hóa nói chung khó có thể thay thế vàng.

Vàng từng vượt trội trong các đợt bán tháo lớn

Lịch sử gần đây cung cấp những ví dụ đáng chú ý.

Trong đợt bán tháo cổ phiếu toàn cầu quý IV/2018, chỉ số MSCI USA giảm khoảng 14%, trong khi hàng hóa giảm 9%. Ngược lại, vàng tăng khoảng 8%.

Trong cú sốc COVID-19 vào quý I/2020, MSCI USA giảm khoảng 20% và hàng hóa giảm 23%, nhưng vàng vẫn ghi nhận mức tăng khoảng 6%.

Như vậy, trong cả hai trường hợp, vàng không chỉ giúp bảo vệ danh mục mà còn tạo ra lợi nhuận dương trong khi nhóm hàng hóa rộng hoạt động giống một tài sản “risk-on”.

Đây là một trong những bằng chứng quan trọng cho luận điểm rằng vàng không nên được đánh đồng với toàn bộ nhóm hàng hóa.

3. Vàng có khả năng phòng vệ lạm phát nổi bật

Lợi thế thứ ba là khả năng bảo vệ sức mua.

WGC thừa nhận hàng hóa thường hoạt động tốt trong các giai đoạn lạm phát cao. Tuy nhiên, phân tích của tổ chức này cho thấy vàng có hiệu suất tốt hơn.

Đáng chú ý hơn, ngay cả trong những giai đoạn lạm phát thấp, khi hàng hóa có thể ghi nhận lợi nhuận danh nghĩa âm, vàng vẫn có khả năng duy trì mức sinh lời tích cực.

Điều này phản ánh một đặc điểm quan trọng của vàng: động lực tăng giá không chỉ đến từ lạm phát.

Vàng còn chịu ảnh hưởng bởi lãi suất thực, đồng USD, nhu cầu của ngân hàng trung ương, dòng vốn đầu tư, bất ổn địa chính trị và nhu cầu phòng thủ của nhà đầu tư.

Do đó, sử dụng vàng như một công cụ phòng vệ không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư chỉ đang đặt cược vào một kịch bản lạm phát tăng cao.

4. Thanh khoản của vàng vượt trội so với phần lớn hàng hóa

Một lợi thế khác thường bị bỏ qua là thanh khoản.

Theo WGC, tổng giá trị giao dịch trung bình mỗi ngày trên thị trường vàng toàn cầu đạt khoảng 373 tỷ USD trong năm 2025.

Quy mô này cho phép các nhà đầu tư tổ chức lớn dễ dàng tiếp cận vàng mà không gặp những hạn chế thanh khoản thường thấy ở nhiều thị trường hàng hóa khác.

Nhà đầu tư có thể tiếp cận vàng thông qua nhiều kênh khác nhau, từ vàng vật chất, thị trường OTC, hợp đồng tương lai cho tới ETF.

Sự đa dạng về phương thức giao dịch là một dấu hiệu cho thấy vàng đang vận hành trong một thị trường có cấu trúc rất khác biệt.

Với các tổ chức đầu tư theo chiến lược mua và nắm giữ dài hạn, độ sâu thanh khoản này đặc biệt quan trọng.

Danh mục đầu tư đang phân bổ quá ít vào vàng?

WGC đưa ra một nhận định đáng chú ý về cách các nhà đầu tư đang phân bổ tài sản.

Hàng hóa nói chung thường chiếm dưới 10% tổng danh mục. Trong khi đó, vàng thường chỉ chiếm chưa đến 10% phần phân bổ cho hàng hóa.

Điều này đồng nghĩa nhiều danh mục có thể chỉ sở hữu dưới 1% vàng.

WGC cho rằng mức phân bổ này có thể chưa phản ánh đầy đủ lợi ích mà vàng mang lại.

Theo phân tích của tổ chức này, việc phân bổ khoảng 2,5%-10% vào hàng hóa nói chung trong 20 năm qua không nhất thiết giúp cải thiện lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro.

Trong khi đó, việc bổ sung vàng lại cho thấy những lợi ích rõ ràng hơn: tăng lợi nhuận tuyệt đối đồng thời giảm biến động danh mục so với danh mục không có vàng hoặc chỉ tiếp cận hàng hóa thông qua một chỉ số rộng.

Đây là một luận điểm đáng chú ý đối với các nhà đầu tư dài hạn.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng kết quả trong quá khứ không đảm bảo hiệu suất tương lai. Mức phân bổ tối ưu vào vàng còn phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư, khả năng chịu rủi ro, thời hạn đầu tư và tỷ trọng của các loại tài sản khác trong danh mục.

Vàng hoạt động thế nào trong các môi trường kinh tế khác nhau?

WGC chia môi trường kinh tế và thị trường thành bốn trạng thái chính dựa trên diễn biến lợi suất trái phiếu và chênh lệch tín dụng doanh nghiệp:

• “QE-style Goldilocks” – môi trường tiền tệ nới lỏng, tăng trưởng tương đối ổn định.
• “Fear of the Fed” – thị trường lo ngại về chính sách tiền tệ và lãi suất.
• “Recovery” – kinh tế phục hồi, tăng trưởng và lạm phát cùng tăng.
• “Risk-off” – nhà đầu tư chuyển sang phòng thủ trước rủi ro hệ thống.

Trong đó, risk-off và QE-style Goldilocks là hai môi trường thuận lợi nhất đối với vàng.

Điểm đặc biệt là vàng vẫn tạo ra lợi nhuận tích cực trong cả bốn trạng thái.

Điều này giúp vàng có khả năng tạo ra hiệu suất ổn định hơn xuyên suốt chu kỳ kinh tế.

Ngược lại, hàng hóa có xu hướng hoạt động tốt nhất trong giai đoạn phục hồi, khi tăng trưởng kinh tế, lạm phát và lãi suất cùng tăng.

Nhưng khi nền kinh tế bước vào suy thoái, hàng hóa thường chịu áp lực mạnh hơn.

Vì sao vàng có thể tiếp tục khác biệt trong chu kỳ hiện tại?

Luận điểm của WGC đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh thị trường tài chính đang phải đối mặt đồng thời với nhiều biến số: chính sách tiền tệ, lạm phát, lợi suất trái phiếu, biến động đồng USD, rủi ro địa chính trị và nhu cầu đa dạng hóa dự trữ của các ngân hàng trung ương.

Nếu chỉ nhìn vàng như một loại hàng hóa, nhà đầu tư có thể tập trung quá nhiều vào yếu tố cung – cầu vật chất hoặc chu kỳ kinh tế.

Nhưng nếu xem vàng là một tài sản chiến lược, bức tranh trở nên rộng hơn nhiều.

Vàng vừa là tài sản đầu tư, vừa là hàng hóa tiêu dùng, vừa là công cụ dự trữ giá trị. Chính sự kết hợp này tạo ra cấu trúc cung – cầu mà phần lớn hàng hóa khác không có.

Kết luận: WGC muốn nhà đầu tư nhìn vàng theo một cách khác

Thông điệp cốt lõi của WGC khá rõ ràng: vàng có thể là hàng hóa, nhưng không nên được đối xử như một loại hàng hóa thông thường.

Bốn lợi thế nổi bật gồm hiệu suất dài hạn, khả năng đa dạng hóa, phòng vệ lạm phát và thanh khoản vượt trội giúp vàng có vị trí riêng trong danh mục đầu tư.

Đặc biệt, khả năng thay đổi tương quan với cổ phiếu và các tài sản rủi ro trong những thời điểm thị trường biến động mạnh khiến vàng trở thành một công cụ phòng thủ mà một rổ hàng hóa rộng khó có thể thay thế.

Chu Phương – Chuyên gia Giavang Net
Chu Phương – Thạc sĩ Kinh tế Quốc tế với hơn 12 năm theo dõi thị trường Vàng, Ngoại hối. Với vai trò là chuyên gia phân tích thị trường tại Giavang.net; Chu Phương chia sẻ các thông tin kinh tế, chính trị có tầm ảnh hưởng tới thị trường, phân tích – dự báo triển vọng thị trường cả theo góc độ cơ bản và kĩ thuật

• 📫 Facebook: Phuong Chu – Giavang Net
• 📫 Email: [email protected]
• 📫 Zalo:https://zalo.me/g/hbkfmi008